สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้านผ้าบาติกและหัตถกรรมเครื่องเงิน

สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน ผ้าบาติก จังหวัดปัตตานี

สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน ไม่ว่าใครได้ไปเที่ยวทางภาคใต้ จะต้องสะดุดตากับผ้าบาติกสีสันสดใส ที่มีลวดลายสวยงามแปลกตา ไม่ว่าจะนำมาทำเป็นผ้าคลุมผม ผ้าหลุมไหล่ ก็ดูสวยโดดเด่นไปเสียหมด ยิ่งในยุคสมัยนี้ที่มีการนำผ้าบาติกมาประยุกต์ทำเป็นชุดเดินเล่นชายหาด ก็ยิ่งเข้ากันกับน้ำทะเลสีฟ้าสดใสของทางภาคใต้แบบสุด ๆ เรียกได้ว่า ผ้าบาติกเป็นเอกลักษณ์สำคัญที่แสดงถึงวัฒนธรรมประเพณีของชาวใต้เลยทีเดียว ที่เห็นลวดลายสวย ๆ แบบนี้ใช่ว่าจะทำกันได้ง่าย ๆ นะคะ เพราะผ้าบาติกเป็นงานฝีมือที่ต้องมีความละเอียดและความอดทนค่อนข้างมาก ถ้าอยากให้ลายผ้าออกมาสวยงามก็ต้องค่อย ๆ ใช้จันติ้งเขียนลายเทียนลงไปบนผ้าอย่างใจเย็น หากไม่ชำนาญจริง ๆ ลวดลายที่ออกมาก็อาจจะไม่สวยงามตามแบบที่ร่างไว้  สำหรับคุณผู้หญิงก็สามารถที่จะนำผ้าบาติกมาตัดทำเป็นผ้านุ่งสวย ๆ เดินเล่นชายหาด ทำเป็นผ้าคลุมผมก็สวยไปอีกแบบ หรือจะตัดเป็นตามแบบสมัยนิยมก็เก๋ไก๋ไม่ซ้ำใคร ส่วนคุณผู้ชายก็ยังสามารถที่จะนำผ้าบาติกไปตัดเป็นกางเกงเล เอาไว้ใส่เที่ยวทะเลหน้าร้อน หรือจะนำมาตัดเป็นเสื้อแขนสั้นใส่ไปเที่ยวเพื่อสร้างสีสันให้กับฤดูกาลอื่น ๆ ก็ดูจะเท่ไม่น้อยเลยทีเดียว ถือเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับ สินค้าท้องถิ่น ได้อย่างดีเลย ธุรกิจชุมชนที่มีศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของใช้ในครัวเรือนและมีลวดลายที่มีเอกลักษณ์เฉพาะกลุ่ม

สินค้าภูมิปัญญาของชาวบ้านผ้าบาติกกลุ่มต่างๆ

กลุ่มบาราโหม บาติก กลุ่มสายบุรีบาติกและกลุ่มรายาบาติก ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีความแตกต่างตามลักษณะภูมิศาสตร์ของจังหวัดปัตตานี คือภูเขา ทะเล และย่านเมือง โดยเลือกพัฒนาผลิตภัณฑ์ประเภทโคมไฟ กระเป๋าถือสำหรับสุภาพสตรี และปลอกหมอน  ผลการศึกษาเรื่องดังกล่าวนับเป็นการเปิดโอกาสทางธุรกิจของผู้ประกอบการผ้าบาติกในจังหวัดปัตตานีได้เป็นอย่างดี ที่จะได้พัฒนาความคิดสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าในสินค้าและบริการของตนด้วยการศึกษาภูมิปัญญาในการวาดผ้าบาติก นำเทคนิคและลวดลายการทำผ้าบาติกที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ที่มีอยู่ รวมกับการมีส่วนร่วมของชุมชนมาประยุกต์ใช้ในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ของใช้ในครัวเรือน ก็จะสามารถสร้างโอกาสในการพัฒนาธุรกิจได้และเสริมสร้างศักยภาพทางการแข่งขัน จากกรอบความคิดในลักษณะที่เป็น Traditional สู่แนวความคิดที่เป็นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อให้งานศิลปะในการผลิตผ้ามีเอกลักษณ์สามารถขยายตลาดให้เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งภายในและต่างประเทศ อีกทั้งผู้คนยังสามารถเรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นผ่านลวดลายการวาดผ้าบาติก ซึ่งการพัฒนาและต่อยอดผลิตภัณฑ์จากงานบาติกใหม่ ๆ เป็นการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์และสามารถผลักดันให้งานบาติกได้พัฒนาก้าวไปข้างหน้าได้อย่างยั่งยืน

หัตถกรรมเครื่องเงิน ชุมชนวัดศรีสุพรรณ จังหวัดเชียงใหม่

ถ้าพูดถึงสาวชาวเหนือ เราจะนึกถึงหญิงสาวผิวขาวผ่อง ผิวหน้าใส ยิ้มสวย พูดจาอ่อนหวาน แต่งกายด้วยผ้าซิ่นทอมือลวดลายงดงาม และที่ขาดไม่ได้ก็คือเครื่องประดับเงินที่มีลวดลายประณีต ส่งเสริมให้หญิงสาวสวยโดดเด่นและชวนหลงใหล ในวิถีชีวิตของชาวล้านนาก็เช่นกัน ที่จะต้องมีผลิตภัณฑ์เครื่องเงินเป็นส่วนประกอบในการดำเนินชีวิต ไม่ว่าจะเป็นขันเงิน, กรอบรูปเงิน, พานรองเงิน หรือเชิงเทียนเงิน ฯลฯ และปัจจุบันได้มีการพัฒนาหัตถกรรมเครื่องเงินให้มีมูลค่ามากยิ่งขึ้น ดังเช่นที่ชุมชนวัดศรีสุพรรณ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นชุมชนที่สืบทอดการทำเครื่องเงินมาหลายชั่วอายุคน ปัจจุบันเป็นศูนย์กลางในการสร้างสรรค์เครื่องเงินทั้งในรูปลักษณ์คัวเงินและแผ่นภาพอลูมิเนียม เป็นแหล่งการเรียนรู้ในการทำคัวเงินและครัวเนียม สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน หากดูจากงานวิจัยของ คุณสิระ สมนาม และคณะ จะเห็นได้ว่าสิ่งที่สร้างคุณค่าให้กับงานเครื่องเงินได้อย่างดีเยี่ยมก็คือการออกแบบลาย โดยการแกะสลักลวดลายของเครื่องเงินแห่งชุมชนวัดศรีสุพรรณจะมีเอกลักษณ์เฉพาะ  ซึ่งเป็นการแกะสลายลวดลายทั้งการตอกลายจากด้านในเราเรียกว่า “การโต๋ง” และจากด้านนอกเราเรียกว่า “การต้องลาย” เป็นจุดเด่นที่ทำให้ลวดลายของเครื่องเงินชุมชนวัดศรีสุพรรณเด่นชัดมากกว่างานแกะสลักอื่น ๆ หากจะเรียนเรื่องลายเครื่องเงินแล้ว ลายเบาหรือลายพื้นฐานเป็นลายแบบแรกที่ผู้เรียนจะต้องทำการตอกลาย เพื่อฝึกในการเดินเส้นให้คมบาง

สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้านหัตถกรรมเครื่องเงิน พื้นฐานในการทำลาย

สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน หัตถกรรมเครื่องเงินจะเป็นพื้นฐานในการทำลายแบบอื่น ๆ ต่อไป โดยเริ่มจาก  เส้นตรง เส้นโค้ง ตุ่มน้อย ย่ำทราย ลายโขงปลิง ลายโขงนาค ลายดอกเครือ ลายดอกพิกุล ลายเมฆไหลและลายก้นหอย ปัจจุบันสล่าเครื่องเงินมีแค่บางส่วน เพราะบางส่วนก็มีการปรับเปลี่ยนแบบผลิตภัณฑ์มาเป็นเครื่องประดับ ของที่ระลึก ของตกแต่งบ้าน ฯลฯ โดยงานวิจัยของ คุณสิระ สมนาม และคณะ ได้เข้ามาพัฒนาองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ ทำให้การออกแบบลายเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเพิ่มมูลค่าในตัวสินค้า ซึ่งเป็นเหตุสำคัญที่ทำให้ต้องอนุรักษ์ สนับสนุนภูมิปัญญาสล่าตอกลายและตีเงินและขึ้นรูปด้วยมือ ก่อนที่กลุ่มบุคคลเหล่านี้ล้มหายไปพร้อมกับงานช่างฝีมือ อย่างไรก็ตามการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมนี้ มีส่วนสนับสนุนให้คนในพื้นที่สามารถเพิ่มรายได้ประกอบเป็นอาชีพเสริมได้เป็นอย่างดี

สินค้าโอทอปแต่ละจังหวัด, สินค้าโอทอป 77 จังหวัด, สินค้าโอทอปอาหาร, สินค้า โอทอปขายดี, สินค้าโอทอปภาคอีสาน, สินค้าโอทอป คือ, สินค้า OTOP สมุนไพรธรรมชาติ, สินค้า โอทอปขายที่ไหน, จำหน่ายสินค้า OTOP, จำหน่ายสินค้า OTOP ทั่วประเทศ, จำหน่ายสินค้า OTOP ของดีทุกจังหวัด, ยุคแห่งการนำเสนอและขายของออนไลน์, สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน, สินค้าพื้นบ้าน, อาหารพื้นบ้าน, เกษตรกร 100%, ร้านค้า, รวมสินค้า OTOP จากทุกจังหวัด, ตัวแทนสินค้ามาส่งถึงมือท่าน, OTOP ขอนแก่น, OTOP ชัยภูมิ, OTOP ร้อยเอ็ด, OTOP กาฬสินธุ์, ให้บริการฝาก-ขาย สินค้า OTOP, จำหน่ายสินค้าพื้นบ้านประจำจังหวัด, ของฝาก ของที่ระลึก, อาหารแห้ง อาหารสด