ลักษณะของชามตราไก่ ลำปาง ชามไก่ในยุคแรก

ลักษณะของชามตราไก่ ลำปาง ชามไก่ในยุคแรก

ลักษณะของชามตราไก่ ลักษณะของชาม ตราไก่ ลำปาง ชามไก่ในยุคแรกเป็นชามทรงแปดเหลี่ยมเกือบกลมปากบาน ข้างชามด้านนอกมีรอยบุ๋มเข้าไปเล็กน้อย 8 รอย รับกับเหลี่ยมของชามและกระชับกับนิ้วมือในแต่ละรอยบุ๋ม ทำให้จับยึดชามได้มั่นคงขึ้น ไม่ลื่นหลุดจากมือได้ง่าย ชามต้องมีความหนาและก้นชามต้องสูง อันเป็น 3 เอกลักษณ์ประจำชามตราไก่ วาดลายบนเคลือบด้วยมือเป็นรูปไก่สีส้ม ขนคอและลำตัวเป็นสีส้ม ส่วนหางและขาสีดำ ย่างขาหรือวิ่งอยู่บนหญ้าสีเขียว มีดอกโบตั๋นสีชมพูม่วงออกม่วง ใบสีเขียวตัดเส้นด้วยสีดำอยู่ด้านซ้าย และมีต้นกล้วย 3 ใบสีเขียว ตัดเส้นด้วยสีดำอยู่ด้านขวาและต้นผักกาด ชามบางใบอาจมีเพิ่มเติมลวดลายอื่นสอดแทรกเข้ามา ชามตราไก่ขนาด 5-6 นิ้ว สำหรับใช้ตามบ้านและร้านข้าวต้ม ส่วนชามตราไก่ขนาด 7-8 นิ้ว เหมาะกับผู้ใช้แรงงานหนักใช้ เพราะต้องรับประทานมาก ชามไก่หรือชามตราไก่เคยเป็นของใช้ประจำครัวคนจีนแทบทุกครัวเรือน แต่ในครัวคนจีนรุ่นใหม่อาจจะไม่ค่อยพบชามไก่หรือชามตราไก่มากนัก ภายในครัวในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี (พ.ศ. 2481-2487) ได้ใช้นโยบาย “รัฐนิยม” เพื่อให้ประชาชนคนไทยมีความรักความหวงแหนในความเป็นไทย โดยได้ออกนโยบาย “รัฐนิยม” ให้คนไทยหันมาใช้ของที่ทำขึ้นในประเทศไทย ห้ามสั่งสินค้าจากต่างประเทศเข้ามา ทำให้ชามไก่จากลำปางขายดีอย่างมาก

ชามตราไก่ ลำปางส่งเสริมให้คนไทยรับประทานก๋วยเตี๋ยว

ชามตราไก่ ลำปาง ส่งเสริมให้คนไทยรับประทานก๋วยเตี๋ยวและขายก๋วยเตี๋ยวกัน จะเป็นการแก้ไขปัญหาเงินเฟ้อ และโดยทางการได้ทำหนังสือเวียนแจกจ่ายไปทุกจังหวัด ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ และครูใหญ่ทุกโรงเรียนต้องขายก๋วยเตี๋ยว และชามที่ใส่ก๋วยเตี๋ยวจึงหนีไม่พ้นชามไก่ ในปี 2506 โรงงานเริ่มหันมาผลิตถ้วยชามรูปแบบอื่นๆ มากขึ้น วิถีทางในการผลิตชามไก่แบบดั้งเดิมก็เริ่มลดความละเอียดลง ราคาถูกลง ผลิตน้อยลง จนชามไก่เกือบหายไปจากตลาด แต่พอหมดยุคจอมพล ป.พิบูลสงคราม เกิดปัญหาตามมา คือ มีการผลิตชามไก่กันขึ้นมามาก เกิดการตัดราคากันเอง และมีการทำชามไก่แบบต้นทุนต่ำและชามจากต่างประเทศถูกสั่งเข้ามามากขึ้น ทำให้ชามไก่ค่อยๆ หายไปจากสังคม ตั้งแต่ปี 2507 เถ้าแก่ชาญ ลิมป์ไพบูลย์ เจ้าของโรงงานไทยเจริญ เล่าถึงอดีตชาวจีนนักปั้นถ้วยชามที่เข้ามาอยู่ในเมืองไทยไม่ต่างจากตนเองว่า ตนเป็นเด็กชาวจีนที่เดินทางมาไทยตั้งแต่สมัยเด็กๆ มาถึงก็มาเรียนมารับจ้างทำงานในโรงถ้วยแถววงเวียนใหญ่ สมัยนั้นค่าจ้างวันละ 5 บาท สูงสุดได้ 8 บาท เป็นการทำงานแบบไม่มีวันหยุด สินค้าที่ทำก็เป็นชามไก่เกือบทั้งหมด ผ่านการทำงานหนักเก็บหอมรอมริบ ปี พ.ศ. 2504 เถ้าแก่ชาญก็มาเป็นหุ้นส่วนทำโรงถ้วย แต่เพราะไม่ค่อยมีวัตถุดิบในการทำจึงย้ายมาอยู่ลำปางเมื่อปี พ.ศ. 2508 เถ้าแก่ชาญเล่าว่า ในปี พ.ศ. 2516 ราคาชามไก่มีราคาเพียงใบละ 58 สตางค์เท่านั้น

พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี ชามตราไก่ ลำปาง

พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี ชามตราไก่ ลำปาง ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2556 ตั้งอยู่เลขที่ 32 ถนนวัดจองคำ ตำบลพระบาท อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ก่อตั้งโดย นายพนาสิน ธนบดีสกุล ทายาทรุ่นที่ 2 ของ นายอี้ (ซิมหยู แซ่ฉิน) วัตถุประสงค์ของการตั้งพิพิธภัณฑ์ก็เพื่อรักษาเกียรติประวัติของอาปาอี้ (ซิมหยู แซ่ฉิน) ต้นตระกูลธนบดีสกุลผู้ค้นพบแร่ดินขาวและก่อตั้งโรงงานเซรามิกแห่งแรกของลำปาง เพื่อรวบรวมความเป็นมาและตำนานของ “ชามไก่แห่งธนบดี” ทั้งเพื่อเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและส่งเสริมการเรียนรู้ด้านเซรามิกและศิลปะให้กับผู้ที่สนใจ พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี ชามตราไก่ ลำปาง เปิดให้เข้าตั้งแต่เวลา 09.00-17.00 น. แบ่งเป็นรอบๆ มีรอบ 09.00 น.    10.00 น. 11.00 น. 13.00 น. 14.00 น. 15.00 น. และ 16.00 น. ใช้เวลาเดินชมประมาณ 1 ชั่วโมง มีวิทยากรบรรยายทุกรอบ พิพิธภัณฑ์เปิดให้ชมทุกวันไม่มีวันหยุด เดิมอัตราค่าเข้าชม สำหรับคนไทย ผู้ใหญ่ 60 บาท / รับคูปองส่วนลด 50 บาท เมื่อซื้อสินค้ามูลค่า 500 บาท , นักเรียน นักศึกษา 30 บาท / รับคูปองส่วนลด 20 บาท เมื่อซื้อสินค้ามูลค่า 200 บาท, ชาวต่างชาติ 100 บาท / รับคูปองส่วนลด 100 บาท เมื่อซื้อสินค้ามูลค่า 1,000 บาท , ผู้สูงอายุ60 ปี ขึ้นไป / เด็กต่ำกว่า 13 ปี / นักบวชทุกศาสนา /   ผู้พิการ รับสิทธิ์เข้าชมฟรี

พิพิธภัณฑ์ชามตราไก่ ลำปาง มีของโบราณหลายชิ้นจัดแสดงไว้

ลักษณะของชามตราไก่ ภายในพิพิธภัณฑ์แสดงถึงประวัติของบริษัทในเครือธนบดี นิทรรศการห้องแรกเริ่มจากการเล่าประวัติความเป็นมาของ อาปาอี้ (ซิมหยู แซ่ฉิน) มาจากไหนทำอะไรอยู่ที่ไหน การใช้ชีวิตครอบครัวในไทย การก่อตั้งโรงงาน มีของโบราณหลายชิ้นจัดแสดงไว้ เช่น จักรยานโบราณที่อาปาอี้ (ซิมหยู) ถีบตามหาหินขาวที่อำเภอแจ้ห่ม ก้อนหินลับมีดต้นเหตุแห่งการเกิดโรงงาน จัดแสดงจำลองครัวโบราณและห้องอาหารโบราณผสมผสานกันระหว่างวัฒนธรรมจีนกับวัฒนธรรมเมืองเหนือไว้นั่งรับประทานอาหารพร้อมครอบครัว มีเตาฟืนสำหรับก่อไฟทำอาหาร กาน้ำร้อน ถ้วยน้ำชาโบราณ ถ้วยชามที่ใส่อาหารไทย เครื่องครัวสมัยก่อน เช่น กัวะข้าว ถาดไม้สักใส่ข้าวเหนียวที่นึ่งสุกแล้วเกลี่ยให้ข้าวเย็น หม้อดินเผาใส่น้ำพร้อมกระบวยตัก เป็นต้น มีเตียงไม้สำหรับนั่งเล่น ถัดจากครัวโบราณ การบอกเล่าขั้นตอนในการสร้างอนุสาวรีย์อาปาอี้กับคณะผู้สร้าง ภาพวาดครอบครัวพ่อไก่ส้ม-แม่ไก่ส้ม ต่อมาเป็นการล่าประวัติความเป็นมาและเหตุการณ์ของชามตราไก่ในแต่ละยุค ภาพแสดงการทำชามตราไก่แบบโบราณ (พ.ศ. 2500-2508) มาอีกฝั่งของนิทรรศการเป็นจุดเด่นของนิทรรศการ คือชามตราไก่ขนาดจิ๋วที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก, ชามตราไก่ทองคำ, ชามไก่ที่บางที่สุด พร้อมชามตราไก่รุ่นเก่าในยุคต่างๆ หลายรูปแบบจัดแสดงไว้

ถ้วยตราไก่ ลำปาง, ชามตราไก่ ลำปาง, จำหน่ายสินค้า OTOP, จำหน่ายสินค้า OTOP ทั่วประเทศ, จำหน่ายสินค้า OTOP ของดีทุกจังหวัด, ยุคแห่งการนำเสนอและขายของออนไลน์, สินค้าภูมิปัญญาชาวบ้าน, สินค้าพื้นบ้าน, อาหารพื้นบ้าน, เกษตรกร 100%, ร้านค้า, รวมสินค้า OTOP จากทุกจังหวัด, ตัวแทนสินค้ามาส่งถึงมือท่าน, OTOP ขอนแก่น, OTOP ชัยภูมิ, OTOP ร้อยเอ็ด, OTOP กาฬสินธุ์, ให้บริการฝาก-ขาย สินค้า OTOP, จำหน่ายสินค้าพื้นบ้านประจำจังหวัด, ของฝาก ของที่ระลึก, อาหารแห้ง อาหารสด